Jaar van het Immaterieel Erfgoed
Erfgoed is een breed begrip, dat staat voor alles dat is overgeleverd uit het verleden. Bij erfgoed wordt meestal gedacht aan materieel erfgoed, bijvoorbeeld een bijzonder historisch gebouw dat wij graag willen behouden voor de toekomst. Maar je kunt ook denken aan tradities en rituelen die ons na aan het hart liggen, omdat wij ze van huis uit hebben meegekregen en ook weer aan onze kinderen willen doorgeven. UNESCO noemt het immaterieel erfgoed, maar je zou het ook levend erfgoed kunnen noemen. Erfgoed dat door mensen van nu beleefd wordt.
Met het Jaar van het Immaterieel Erfgoed willen wij de Nederlandse bevolking laten nadenken over tradities die zij wil doorgeven aan toekomstige generaties. UNESCO heeft daarvoor een nationale en internationale lijst bedacht, waarvoor landen tradities kunnen aandragen die zij belangrijk vinden voor hun eigen culturele identiteit. Frankrijk heeft bijvoorbeeld de beroemde Franse keuken voorgedragen en Spanje de internationaal bekende Flamenco. Vaak wordt gedacht aan nationaal bekende voorbeelden. In Nederland is dat bijvoorbeeld een gebruik als Sinterklaas, dat al gedurende vele eeuwen een feest is waarmee steeds weer nieuwe generaties zijn opgevoed. Maar je kunt ook denken aan plaatselijke voorbeelden. Het Brabantse Zundert staat het hele jaar in het teken van het bloemencorso dat elk jaar in september wordt gehouden. Een traditie die teruggaat tot 1936. Andere steden en gemeenten kennen vergelijkbare tradities, zoals bijvoorbeeld de meidenmarkt in Schoorl, het draaksteken in Beesel en de viering van het Leidens Ontzet in Nederlands oudste universiteitsstad. Nog weer andere tradities hangen samen met de levensloop, zoals het eten van beschuit met muisjes bij een geboorte, het wisselen van de ringen bij een huwelijk of het verzorgen van de graven op Allerzielen. Wat al die tradities gemeen hebben is niet alleen dat UNESCO het immaterieel erfgoed noemt, maar ook dat mensen er een gevoel van continuïteit en identiteit aan ontlenen.
Met het Jaar van het Immaterieel Erfgoed willen wij zoveel mogelijk mensen bewust maken van het belang van immaterieel erfgoed en stimuleren dat ze zelf nadenken over hun eigen immaterieel erfgoed. Wat zijn belangrijke tradities, wat zijn rituelen die u graag wilt doorgeven aan uw kinderen en kleinkinderen? Immaterieel erfgoed is iets van ons allemaal. Daarom willen we, net als UNESCO, de hele bevolking erbij betrekken.
Wij hebben de sector gevraagd om activiteiten te verzinnen, waardoor mensen zich bewust worden van het belang van immaterieel erfgoed. Maar belangrijk is ook dat iedereen zelf op zoek gaat. Wij hopen dat u allemaal meedoet en ons op de hoogte brengt. Op deze manier willen wij de rijkdom aan immaterieel erfgoed in Nederland zichtbaar maken.
